Wat is LOTOTO?
LOTOTO staat voor Lockout Tagout Tryout:
- LO of lock out is het uitschakelen van de machine, het verwijderen van de restenergie, het aanbrengen van een blokkeerinrichting en het bevestigen van een ‘slot’ (lock).
- TO of tag out is het aanbrengen van een waarschuwingslabel.
- TO of try out: is het controleren van de energieloze toestand.
Andere gangbare benamingen zijn:
- LOTO (Lockout Tagout)
- Vergrendelingsprocedure
- Vitale 5 (of 6, 7, 8), in de context van elektrische installaties.
LOTOTO is erop gericht om een installatie/machine uit te schakelen en vervolgens veilig te stellen zodat er geen energie meer kan vrijkomen en de installatie/machine niet meer kan opgestart worden tijdens de uitvoering van onderhoudswerkzaamheden. Dat zorgt ervoor dat er geen contact meer mogelijk is met de energie van de installatie/machine, bv. elektrische spanning, mechanische onderdelen die onverwachts in beweging komen, of vloeistoffen onder druk.
Wanneer toepassen?
LOTOTO is nodig bij onderhouds- en gelijkaardige werkzaamheden, nl.
- uitvoeren van herstellingen
- afstelling
- vervanging van onderdelen
- deblokkeren
- andere interventies
Is het toepassen van LOTOTO verplicht?
De wetgeving zegt niet letterlijk dat LOTOTO moet toegepast worden maar bevat wel bepalingen die voorschrijven dat onderhoudswerkzaamheden in alle veiligheid moeten kunnen plaatsvinden.
Machines en arbeidsmiddelen
Titel 2 van Boek IV bevat bepalingen die van toepassing zijn op alle arbeidsmiddelen. In bijlage IV.2-2 zijn voorschriften opgenomen die van toepassing zijn op alle arbeidsmiddelen. De punt 3.13 tot 3.16 van deze bijlage schrijven o.m. voor dat
- Onderhoudswerkzaamheden moeten kunnen plaatsvinden wanneer het arbeidsmiddel uitgeschakeld
- Elk arbeidsmiddel voorzien moet zijn van duidelijk identificeerbare inrichtingen waarmee het van elk van zijn krachtbronnen kan worden losgekoppeld
- Arbeidsmiddelen voorzien moeten zijn van de waarschuwingen en signaliseringen noodzakelijk voor de veiligheid van de werknemers
- Voor het verrichten van productie-, afstel- en onderhoudswerkzaamheden met of aan de arbeidsmiddelen, de werknemers onder voortdurend veilige omstandigheden alle nodige punten moeten kunnen bereiken.
Elektrische installaties
Het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI) beschrijft het toepassen van het veilig uitschakelen en het uitvoeren van werkzaamheden buiten spanning in Deel 9 bij de werkprocedures die gelden voor het uitvoeren van werkzaamheden aan elektrische installaties (onderafdeling 9.3.4.2.). De procedure die het AREI beschrijft wordt doorgaans aangeduid met de term Vitale 5, ook al staat deze term niet expliciet in het AREI.
