Context
In december 2025 wijzigden de codex-bepalingen over asbest (titel VI.3 en titel VI.4). De FOD Werkgelegenheid publiceerde op hun website een thematische toelichting. Eén paragraaf handelt over de risicobeoordeling en verwijst specifiek naar de Kinney-methode.
Kinney = niet geschikt
De toelichting zegt: “De Kinney-methode wordt door de arbeidsinspectie Toezicht op het welzijn op het werk als ongeschikt beschouwd voor het beoordelen van risico’s bij werkzaamheden waarbij het gevaar van blootstelling aan asbest kan bestaan op basis van artikel VI.3-15 dat verwijst naar de bepalingen artikel VI.2-3 van de codex.”
Risico’s van asbest beoordelen
De bepalingen over asbest (codex, art. VI.3-15) omvatten de verplichting om een risicobeoordeling uit te voeren van alle werkzaamheden waarbij er een gevaar van blootstelling aan asbest kan bestaan. De beoordeling moet:
- toelaten om de aard, de mate en de duur van de blootstelling vast te stellen, en
- rekening houden met de bepalingen over de risicoanalyse van kankerverwekkende, mutagene of reprotoxische agentia of agentia met hormoonontregelende eigenschappen (codex, art. VI.2-3).
Waarom niet met Kinney?
De argumenten die de FOD Werkgelegenheid naar voren schuift om aan te geven dat asbestrisico’s niet met de Kinney-methode mogen beoordeeld worden, zijn:
- de Kinney-methode is vooral geschikt voor acute risico’s (bv. ongevallen, acute intoxicaties), maar niet voor het beoordelen van gezondheidseffecten op lange termijn
- preventiemaatregelen op basis van een risicoanalyse met de Kinney-methode leiden vaak enkel tot preventiemaatregelen voor acute problemen en gaan voorbij aan maatregelen voor het aanpakken van risico’s op lange termijn
- de methode beantwoordt niet aan art. VI.3-15 en VI.2-3 van de Codex welzijn op het werk, want ze houdt onvoldoende rekening met de aard, de mate en de duur van de blootstelling van de werknemers aan asbest.
Hoe dan wel?
Op deze vraag geeft de thematische toelichting geen antwoord. In het verleden is reeds herhaaldelijk gewezen op de beperkingen van de Kinney-methode en zijn er ook al aanpassingen voorgesteld om de methode te verbeteren. Dat neemt niet weg dat zelfs een aangepaste Kinney-methode niet geschikt is voor een asbestproblematiek. Fundamenteel voor een goede risicoanalyse is immers gebruikmaken van methoden die aansluiten bij het te onderzoeken probleem.
EU-richtlijnen
Aanknopingspunten voor de risicoanalyse van blootstelling aan asbest zijn wel terug te vinden in de richtlijnen uitgegeven door de Europese Commissie. Deze richtlijnen geven aan dat volgende elementen deel moeten uitmaken van de risicobeoordeling:
- beoordeling van de materialen: nagaan of asbest aanwezig is en in welke toestand
- beschrijving van de aard van de activiteiten en de werkomgeving
- beschrijving van de aard van de blootstelling
- beoordeling van de blootstelling o.m. op basis van data van luchtbemonstering, gelijkaardige activiteiten, de effectiviteit van de preventiemaatregelen.
Een hulpmiddel is bijvoorbeeld ook de Scol@miante tool, beschikbaar gesteld door het Franse INRS en samengesteld op basis van een nationale databank met meetresultaten. In de tool kan je een aantal parameters ingeven (bv. aard activiteit en materiaal) en vervolgens krijg je een ingeschatte concentratie van asbestvezels in de lucht. - inschatting van het risico, o.m. door te vergelijken met de grenswaarden.
- bepaling preventiemaatregelen
Deze elementen maken deel uit van een systematische en dynamische aanpak van het risico door blootstelling aan asbest. Schematisch wordt de risicoanalyse voorgesteld zoals hieronder weergegeven.
