Wettelijke context
Ongevallen met leidingen voor het vervoer van gevaarlijke producten onder druk kunnen ernstige gevolgen hebben voor mensen, goederen en het leefmilieu. De meeste ongevallen zijn te wijten aan schade door graafwerken die uitgevoerd worden door derden (bv. grondwerken, woelwerken, drainering).
Gasexplosie Gellingen
Op 24 juni 2004 raakte een aannemer tijdens grondwerken een hogedrukgasleiding in de industriezone van Gellingen. Zes dagen later ontplofte de beschadigde leiding. De ontploffing kostte het leven aan 24 personen, onder wie vijf brandweerlieden. 132 anderen raakten gewond.
Na deze ramp werd men zich bewust van het belang van een 'plattegrond van de ondergrond'. Daarom stelde de federale overheid in 2006 een internettoepassing ter beschikking: het Kabels en Leidingen Informatie Meldpunt of KLIM.
Verplichte raadpleging en melding
Voor het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden en, meer specifiek, voor het uitvoeren van werkzaamheden die een gasleiding of een ondergrondse kabel kunnen beschadigen, moet men nagaan of er geen leidingen en/of kabels in de buurt liggen.
De raadplegings- en informatieverplichtingen bij het uitvoeren van werken in de buurt van leidingen zijn vastgelegd in het KB van 21 september 1988 betreffende de voorschriften en de verplichtingen van raadpleging en informatie bij het uitvoeren van werken in de nabijheid van installaties van vervoer van gasachtige en andere produkten door middel van leidingen.
Wie moet de kennisgeving verzorgen?
- bouwheren (waaronder particulieren)
- studiebureaus (vanaf de projectfase)
- ondernemers (waaronder landbouwers)
- architecten
Welke werkzaamheden?
Werkzaamheden die voorzorgsmaatregelen voor gasleidingen vereisen:
- bouw of afbraak
- aanaarden of wijzigen van het grondprofiel
- aanleg van draineerbuizen, diepploegen en diepwoelen
- ruimen van grachten
- uitgraven of uitvoeren van grondwerk op een diepte van meer dan vijftig centimeter
- boren
- inheien van palen of schuttingsplanken
- aanplanten of verwijderen van diepwortelende planten
- opstapelen op de grond van zware voorwerpen
- werken met zware werktuigen buiten de daarvoor aangelegde wegen
- mijn-, graverij- of groefwerken
- gebruik van springstoffen
- ...
In welke zone?
Het koninklijk besluit van 21 september 1988 bepaalt twee types zones in de nabijheid van pijpleidingen:
Beschermde zone
- zone die zich uitstrekt over 15 meter aan weerszijden van de leiding
- kennisgevingsprocedure en voorafgaand contact met de beheerder van de aanwezige leidingen
- werken buiten de beschermde zone die de stabiliteit van een leiding kunnen aantasten: dezelfde procedure volgen (kennisgevingsprocedure en voorafgaande contact).
Voorbehouden zone
- zone die binnen de beschermde zone wordt gecreëerd
- met een kleinere breedte, afhankelijk van de werkdruk van de leiding
- geen enkele interventie toegestaan zonder voorafgaand contact met de verantwoordelijke vervoerder (enkel uitzonderlijke gevallen zoals opgenomen in de bijlagen van het KB van 19 maart 2017)
Verslag en toelating
De vervoerder (verantwoordelijk voor de vervoerleidingen) moet een verslag opmaken met de veiligheids- en bewaringsvoorschriften en de vaststellingen. Dit document, dat de toelating geeft om de werken te starten, wordt ondertekend door de aannemer en de vervoerder.
