In beeld: de gevolgen van lang stilzitten op het werk

Een sedentaire levensstijl en een gebrek aan lichaamsbeweging hebben op lange termijn een invloed op ons lichaam. Dat is wat de ontwerpers van de levensgrote pop Emma en de digitale figuur Sam duidelijk wilden maken. Zij stellen werknemers uit de toekomst voor.
©:

gepubliceerd op 26.11.25 door de redactie, prevent.be

Geactualiseerd op:

Shockeren om te sensibiliseren

Emma en Sam zijn twee figuren die wijzen op de gevolgen van te veel en te lang zitten op het werk door een blik te werpen op de toekomst: de levensgrote pop Emma stelt een kantoormedewerker uit het jaar 2040 voor; de digitale figuur Sam een 25-jarige man in het jaar 2050. De figuren zijn een creatie van commerciële bedrijven, maar helpen om de aandacht te vestigen op de gezondheidsgevolgen van sedentair gedrag.

Word niet zoals Emma...

Kantoorartikelenfabrikant Fellowes ontwierp de levensgrote wassen pop Emma, die een vrouw voorstelt die lijdt aan de meest voorkomende gezondheidsproblemen bij werknemers. Emma belichaamt de fysieke en mentale gevolgen van een sedentaire levensstijl en slecht ontworpen werkomgeving. 

De pop is ontwikkeld door een team van experts op basis van de resultaten van een enquête die in 2019 onder meer dan 3000 kantoormedewerkers uit Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk werd gehouden. Bijna 50% van de ondervraagden meldde klachten die rechtstreeks verband houden met hun werkomstandigheden: musculoskeletale pijn (rugpijn (39%), stijve nek (22%)), vermoeide ogen (41%) en hoofdpijn (31%).

Beeldschermwerker Emma, die niet aan lichaamsbeweging doet, is niet in topvorm. Ze heeft:

  • houdingsproblemen (kyfose (bochel) door een slechte houding tijdens het werk)
  • overgewicht, spataderen en gezwollen enkels (door onvoldoende lichaamsbeweging)
  • een gelige huid (door gebrek aan natuurlijk licht)
  • eczeem op de armen (door stress)
  • droge en rode ogen (door lange werkuren met een scherm). 

De eerste versie van Emma werd gecreëerd voor de pandemie. In 2021 voerde Fellowes een nieuw onderzoek uit, na een jaar thuiswerken als gevolg van de pandemie. De helft van de deelnemers gaf aan dat thuiswerk meer pijn en spanning veroorzaakt dan werken op kantoor. De meerderheid zei nog steeds geen geschikte werkplek in huis te hebben. 12% werkt op de zetel en 4% op het bed of zelfs op de grond. Een ongeschikte werkplek leidt tot extra belasting van de houding en gewrichten en tot meer musculoskeletale aandoeningen. In de vernieuwde versie van Emma uit 2021 zijn haar klachten verergerd en heeft het gebrek aan sociale interactie er ook toe geleid dat ze haar voorkomen verwaarloost.

Of als Sam

Jonge volwassenen lopen 15% minder vaak dan volwassenen van eerdere generaties. Dat heeft de makers van de Franse mobiele app WeWard ertoe aangezet om in 2025 Sam te ontwikkelen, de mannelijke tegenhanger van Emma. De app beloont gebruikers voor de stappen die ze dagelijks zetten (ze kunnen er bijvoorbeeld cadeaubonnen mee verdienen) en wil zo een zittende levensstijl bestrijden.

Volgens WeWard is Sam een medisch onderbouwde voorstelling van hoe inactiviteit ons lichaam kan beïnvloeden en onze gezondheid kan aantasten: hoe zou een gemiddeld persoon er in 2050 uitzien als de huidige trends zich voortzetten? De onderzoekers van WeWard hebben hun eigen gegevens, afkomstig van dagelijkse wandelgewoonten in 30 landen, gecombineerd met studies over de effecten van een zittende levensstijl en schermtijd om deze visuele projectie te maken met behulp van kunstmatige intelligentie. 

Commerciële boodschap of serieuze waarschuwing? 

Je kan je afvragen of dit niet louter een marketingboodschap is. De creatie van Emma werd namelijk gesponsord door het kantoorartikelenfabrikant Fellowes, dat ook ergonomische artikelen verkoopt, en Sam werd ontwikkeld door de bewegingsapp Weward. Maar zelfs als het onderzoek een commerciële bijsmaak heeft, doet dat niets af aan de relevantie van de resultaten. Het beeld van Emma en Sam is een serieuze waarschuwing. Het huidige werkmodel is schadelijk voor de gezondheid van werknemers: urenlang stilzitten, een slechte houding voor een scherm, fel kunstlicht en constante druk om productief te zijn. Het is hoog tijd om onze slechte gewoontes te veranderen.