Maatregelen bij een ozonpiek

Algemeen artikel

Hoewel de arbeidsreglementering geen specifieke bepaling over ozon van klimatologische oorsprong bevat, moeten er preventieve maatregelen genomen worden als er verhoogde ozonconcentraties optreden.

Onderwerpen:

©:

gepubliceerd op 09.07.24 door de redactie, prevent.be

Geactualiseerd op:

22.06.26

Printvriendelijke pdf

Ozonpieken

Ozon, een in de lucht aanwezig vervuilend gas, is gevaarlijk voor de gezondheid. Tijdens de maanden mei, juni, juli en augustus kunnen er op warme en zonnige dagen in België ozonpieken voorkomen. Hitte (temperaturen boven de 25 °C) en hoge ozonconcentraties komen vaak samen voor.

Gevolgen voor de gezondheid

Mogelijke symptomen te wijten aan een ozonpiek zijn kortademigheid of abnormaal ademen, oogirritatie, keelirritatie en hoofdpijn.

Arbeidsrisico

Over de bescherming tegen ozon van klimatologische oorsprong zijn in de reglementering inzake welzijn op het werk geen afzonderlijke bepalingen opgenomen. Dat wil echter niet zeggen dat er geen maatregelen getroffen moeten worden. Blootstelling aan ozon van klimatologische oorsprong moet beschouwd worden als een arbeidsrisico waartegen preventieve maatregelen moeten worden genomen.

Die maatregelen moeten zich vooral richten tot:

werknemers die in open lucht werken (de ozonconcentratie buitenshuis is hoger dan binnenshuis, dus bij een ozonpiek moeten fysieke activiteiten in open lucht beperkt worden)
gevoelige risicogroepen (werknemers met ademhalingsproblemen, werknemers met cardiovasculaire belasting, zwangere werkneemsters en oudere werknemers).

Hoge ozonconcentraties gaan vaak gepaard met periodes van extreme hitte, waarvoor de werkgever zijn hitteplan moet hebben opgesteld.

Preventiemaatregelen

Organisatorische maatregelen bieden een goede bescherming. Bijvoorbeeld:

zware lichamelijke arbeid enkel tijdens de ochtend of voormiddag verrichten, omdat de ozonconcentraties dan het laagst zijn
lichtere arbeid verrichten, zodat het ademvolume en de ingeademde dosis ozon verminderen
overwerk vermijden
binnen of in de schaduw werken i.p.v. buiten
werkplaatsen in open lucht met een zonnedak afschermen
rustpauzes binnenshuis voorzien
extra belasting door andere prikkelende stoffen vermijden

Welke bronnen?

Nationaal ozon- en hitteplan

Dit plan heeft als doel tijdig te anticiperen op periodes van hitte en verhoogde ozonconcentraties en proactief maatregelen vast te leggen om de negatieve effecten op de gezondheid te voorkomen en te beperken, vooral bij kwetsbare groepen.

Naast de waakzaamheidsfase (tussen 15 mei en 30 september) bestaat het plan uit twee fasen:

waarschuwingsfase (afgekondigd zodra een temperatuurdrempel wordt overschreden)
alarmfase (wanneer kritieke waarden voor temperatuur en ozon worden bereikt).

Ozon in de lucht

In het kader van de bescherming van de volksgezondheid heeft de Europese Unie maatregelen betreffende ozon in de lucht vastgelegd Er zijn twee concentraties geselecteerd:

180 microgram ozon per m³ lucht (µg/m³) (Europese informatiedrempel)
Als dit niveau wordt bereikt, moeten kwetsbare personen intensieve lichamelijke inspanningen in open lucht en uitstapjes in de namiddag beperken.
240 microgram ozon per m³ lucht (µg/m³) (Europese alarmdrempel).
Als dit niveau wordt bereikt, moeten kwetsbare personen inspannende lichaamsbeweging in open lucht en uitstapjes in de namiddag vermijden. Dit geldt ook voor de algemene bevolking, die inspannende lichaamsbeweging in open lucht verminderen.

IRCEL

De Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL) verspreidt een bulletin met de ozonconcentraties in de omgevingslucht in België. Bij hoge concentraties ozon activeert IRCEL de waarschuwingsfase van het ozon- en hitteplan. Overschrijdingen van de Europese informatiedrempel (180 µg/m3) en de alarmdrempel (240 µg/m3) voor ozon worden ook via deze bron gemeld.

Bron/meer weten