Beroepsziekten en asbest

Gezondheidsrisico’s

Karakteristieken van asbestvezels

Asbest is de verzamelnaam voor een groep in de natuur voorkomende vezelachtige silicaatmineralen. De mineralen verschillen in kleur en uitzicht, maar hebben allemaal de eigenschap om te splitsen in uiterst kleine vezels en fibrillen. Ze kunnen blijven splitsen tot er ‘elementaire vezels’ (0,03-0,1 micrometer) ontstaan. Asbestvezels geven geen jeuk, in tegenstelling tot kunstmatige minerale vezels (minerale wolvezels). De biologische oplosbaarheid van asbestvezels is zeer laag. Eenmaal binnengedrongen in de longen, blijven ze jarenlang in de longblaasjes (alveolen). Ze kunnen zich van daaruit verplaatsen naar het borstvlies, buikvlies en eventueel hartzakje.

De vezelkarakteristieken spelen een belangrijke rol in het gezondheidsrisico. De amfiboolvezels (amosiet (bruine asbest) en crocidoliet (blauwe asbest)) zijn recht en stijf, ze dringen daardoor dieper in de longen en blijven er langer. Dat zorgt voor een hoger risico op longkanker en mesothelioom. De chrysotielvezels (witte asbest) zijn langer en gekruld, waardoor ze sneller uit de luchtwegen worden verwijderd.

Toepassingen

Ook de wijze van toepassing heeft een impact op de risico's. Asbest is slijtvast, isolerend, zeer hittebestendig, brandwerend en sterk. Vandaar dat asbest, vooral vanaf begin 20ste eeuw, op ruime schaal is toegepast, vooral in bouwmaterialen. Sinds 2002 is het gebruik en de verkoop van asbest verboden in België maar het komt nog wel voor in bestaande constructies. Daarbij moet een onderscheid gemaakt worden tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden of los-gebonden vezels. Bij niet-hechtgebonden asbest komen asbestvezels makkelijk vrij.