Workshop AI: van theorie naar implementatie

Elke Wambacq

• geeft les aan VIVES en heeft een eigen bedrijf in change management (Dinobusters).
• heeft in totaal zes boeken geschreven, waarvan drie nieuwe in 2026. 

Belangrijke projecten: 

• Gids voor preventieadviseurs (AI survival kit), in samenwerking met Politeia. 
• De Sleutel naar Morgen: een roman over jonge ondernemers gecombineerd met een leerboek over duurzame businessmodellen en relevante regelgeving. Elke is co-auteur samen met Diego Volckaert (VIVES, duurzaamheid) en Anne Ruelens (UCLL, milieurecht). 
• Boek over Digital Nutrients: focus op 'digitale voeding' (slim omgaan met technologie voor focus en energie) in plaats van digital detox. Elke is co-auteur met Nancy De Vogelaere. 

Waarover ging de workshop?

De basis: wat is AI?

Artificiële intelligentie is een breed vakgebied dat machines in staat stelt taken uit te voeren die normaal menselijke intelligentie vereisen. Binnen dit veld kunnen drie belangrijke deelgebieden worden onderscheiden:

• Machine Learning (ML): systemen die leren patronen te herkennen in data om voorspellingen te doen of beslissingen te nemen. Dat gebeurt vaak op basis van gestructureerde data zoals tabellen.
• Deep Learning (DL): een subset van ML die gebruikmaakt van diepe neurale netwerken om zeer complexe patronen te herkennen in onbewerkte data zoals beelden en audio.
• Generatieve AI (GenAI): een toepassing van DL die patronen leert om vervolgens volledig nieuwe content te creëren, zoals tekst, afbeeldingen, code of video.

De kunst van het prompten

De kwaliteit van de AI-output is direct afhankelijk van de kwaliteit van de instructie, ook wel Prompt Engineering genoemd. Er zijn twee belangrijke modellen voor het schrijven van effectieve prompts:

1. Het CARP-model: focust op Context (wie ben je?), Action (wat moet er gebeuren?), Result (wat is het gewenste doel?) en Parameters (specifieke vereisten zoals taal of formaat).
2. Het CLEAR-principe: benadrukt Context, Length (lengte van het antwoord), Examples (voorbeelden), Action en Role (de specifieke rol die de AI moet aannemen).

Door technieken als Chain of Thought (problemen oplossen door AI de verschillende stappen te laten visualiseren) te gebruiken, wordt AI aangemoedigd om stap voor stap te redeneren, wat essentieel is bij complexe analyses zoals een ongevallenanalyse.

Ethiek en de AI-verordening

De implementatie van AI brengt verantwoordelijkheden met zich mee. De Europese AI-verordening classificeert systemen op basis van risico:

• onaanvaardbaar risico: verboden praktijken zoals manipulatie of social scoring, waarbij mensen worden beoordeeld o.b.v. hun gedrag, interacties en levensstijl met behulp van AI, waardoor ze bevoordeeld of net benadeeld worden door een overheid
• hoog risico: systemen gebruikt voor werving, selectie, taaktoewijzing of prestatiemonitoring. Hiervoor gelden strikte transparantie- en veiligheidseisen.
• beperkt en minimaal risico: chatbots en de meeste ondersteunende tools

Belangrijk is dat emotieherkenning op de werkvloer in de regel verboden is vanwege de ongelijke machtsverhoudingen. Een ethisch kader moet altijd de mens centraal stellen, transparantie promoten en een human-in-the-loop behouden voor de uiteindelijke besluitvorming.

De AI-reis: vier niveaus van maturiteit

De groei van een organisatie in het gebruik van AI kan worden weergegeven aan de hand van vier niveaus:

• Niveau 1: explorer
  AI wordt ad hoc gebruikt. Er is motivatie, maar nog weinig structuur. Dit is de startfase waarin er veel potentieel is, maar ook het risico dat experimenten verzanden.
• Niveau 2: piloot 
  AI wordt getest in enkele processen, maar het gebruik wordt nog niet breed gedragen binnen de organisatie. De organisatie staat open voor AI, maar mist nog consistentie en schaalbaarheid.
• Niveau 3: geïntegreerd
  AI wordt structureel gebruikt in meerdere processen. De organisatie plukt nu systematisch de vruchten in de vorm van tijdswinst, betere kwaliteit en minder fouten.
• Niveau 4: strategisch
  AI is een integraal onderdeel van de bedrijfsstrategie en het operating model. Dit leidt tot een blijvend concurrentievoordeel en positioneert de organisatie in de kopgroep van de markt.

Om te groeien tussen deze niveaus moet een organisatie aandacht besteden aan vijf dimensies: 

• strategie en visie
• data en kwaliteit 
• technologie
• mensen en skills
• governance en ethiek