Wettelijk kader
De wet van 22 december 2009 betreffende een regeling voor rookvrije plaatsen en ter bescherming van de bevolking tegen tabaksrook (BS van 29 december 2009) bevat een algemeen rookverbod op publiek toegankelijke gesloten ruimtes. De wet bepaalt ook het recht op een rookvrije werkplek en de algemene verplichtingen van de werkgever inzake roken op de werkplek.
Mag een rookkamer op het werk?
De wet voorziet geen verplichting om een rookkamer in te richten. Integendeel, de werkgever moet het recht op een rookvrije werkplek waarborgen door een rookverbod op te leggen. Tegelijkertijd heeft de werkgever wel de mogelijkheid om een rookkamer in te richten om werknemers eventueel de kans te bieden om een rookpauze te nemen. Hiervoor gelden de volgende voorwaarden:
- de inrichting van een rookkamer vereist het voorafgaandelijk advies van het comité,
- de rookkamer moet afdoende verlucht zijn of voorzien zijn van een rookafzuigsysteem dat de rook afdoende verwijdert.
Specifieke regels voor rookkamers
De wet voorziet ook dat bijkomende voorwaarden kunnen opgelegd worden waaraan rookkamers moeten beantwoorden. Er is inderdaad een KB van 28 januari 2010 over rookkamers maar rookkamers op het werk vallen niet onder het toepassingsgebied van dit besluit.
Dit KB legt enkel de voorwaarden vast voor het ventilatiesysteem en de verluchting in de rookkamers:
- in zones waar gerookt mag worden in de afgesloten drankgelegenheden die geen deel uitmaken van sportruimtes
- in de rookkamers van gesloten plaatsen die toegankelijk zijn voor het publiek.
Rookkamers op arbeidsplaatsen vallen onder geen van beide omschrijvingen. Werkgevers die wel een rookkamer inrichten in gesloten plaatsen die toegankelijk zijn voor het publiek (bv. in de horeca) moeten uiteraard wel rekening houden met het KB.
In de praktijk
Bij gebrek aan een duidelijk uitvoeringsbesluit passen werkgevers die een rookkamer willen installeren op het werk, dus best de algemene beginselen uit de welzijnsreglementering toe. Dat betekent ook dat ze voorafgaand een risicoanalyse moeten uitvoeren en de aanwezige risico’s tot een minimum moeten beperken door middel van preventiemaatregelen.
Binnen of buiten?
Veel ondernemingen kiezen ervoor om buiten een rookzone te voorzien. Op die manier krijgen ze niet te maken met ventilatieproblemen.
Soms is een rookzone buiten echter niet mogelijk en wordt de rookkamer toch binnen ingericht. Mogelijke redenen hiervoor zijn:
- de omvang of het gesloten karakter van de gebouwen
- te lange verplaatsingsduur
- onmogelijkheid van de werknemers om de werkpost te verlaten tijdens de arbeidstijd
- strenge veiligheids- of hygiëneprocedures voor het verlaten of betreden van de werkplek (bv. voedingssector)
Aandachtspunten
Bij het inrichten van een rookkamer binnen bieden de bepalingen over luchtverversing, verlichting en temperatuur op de arbeidsplaatsen uit de codex een houvast, m.n. titel 1 van boek 3.
Bovendien is het belangrijk om er rekening mee te houden dat het algemene principe van de wetgeving “recht op een rookvrije werkplek” primeert. Er kunnen bijvoorbeeld problemen rijzen bij openen van de deur, waardoor rook in de andere werkruimten komt of voor het onderhoudspersoneel dat de rookruimtes moet schoonmaken. In dat geval zijn bijkomende maatregelen nodig zoals een
- weloverwogen keuze van de inplanting
- efficiënte afzuiging
- extra scheidings- en/of tussenruimte
- afspraken over gebruikstijden en schoonmaaktijden
- enz.
Meer informatie: Advies nr. 279 van 28 januari 2026 over artikel 10 van het ontwerp van wet tot wijziging van de wet van 22 december 2009 betreffende een regeling voor rookvrije plaatsen en ter bescherming van de bevolking tegen tabaksrook (D295).
