Prevent Success Story: Opleiding Veiligheidscultuur bij Johnson Matthey

Johnson Mathhey, een Londens bedrijf waarvan het Belgisch filiaal in Brussel gevestigd is, specialiseert zich in materiaaltechnologie. Het Brussels filiaal vervaardigt katalysatoren en doet dat met de hulp van zo'n 300 werknemers, verdeeld over 3 shifts. Frank Harmegnies, preventieadviseur op de Brusselse site, begon 20 jaar geleden als chemisch ingenieur bij Johnson Matthey. Na jaren werk bij de dienst productie en later de dienst technologie, volgde hij een cursus veiligheid / hygiëne en werd hij uiteindelijk voltijds preventieadviseur. Frank Harmegnies werkt sinds jaren samen met Prevent. Johnson Matthey is Prevent Assist abonnee en doet regelmatig een beroep op verschillende diensten, zoals de opleidingen op maat, preventie hulpmiddelen, informatiediensten als Preventmail, adviezen...

Het project Veiligheidscultuur

Het was dus een logische volgende stap voor Johnson Matthey om samen met Prevent het opleidingsproject Veiligheidscultuur uit te werken. Deze opleiding maakt deel uit van een internationaal project van de Londense hoofdzetel van Johnson Matthey: "Zero Accident 2017". Dat heeft tot doel ongevallen maximaal te voorkomen door een efficiënte analyse van de gevaarlijke situaties en van de incidenten zonder gevolg die op de verschillende sites van het bedrijf zijn voorgekomen. Johnson Matthey introduceerde hiertoe de informaticatool AIRSWEB. Die kan om het even welk incident registreren en - belangrijker - de acties die uit deze registratie voortvloeien minutieus opvolgen.
De onderliggende gedachte is dat de identificatie van een potentieel probleem en de duidelijke bepaling van de oorsprong ervan toelaten om efficiënte preventieve acties te ondernemen. Een bedrijf zoals Johnson Matthey wordt hoofdzakelijk geconfronteerd met valgevaar, problemen gelieerd aan werken in een besloten ruimte, het manueel hanteren van lasten, laden, en de confrontatie tussen het welzijn op het werk en de notie productiviteit (hoe het werk uitvoeren met zo weinig mogelijk bewegingen).

Dit globaal project vereiste uiteraard een aanpassing in de manier van werken van de verschillende lokale afdelingen. Johnson Matthey België koos ervoor om zijn personeel meer pedagogisch te begeleiden, opdat de nieuwe tool AIRSWEB met succes kon worden geïmplementeerd en gehanteerd.
De opleiding Veiligheidscultuur bestond uit drie fasen, waarvan de laatste fase zich tijdens het jaar 2010 voltrekt. Het eerste doel van de opleiding is om elke groep cursisten bewust te maken van hun missie en verantwoordelijkheden. De preventieadviseur kan namelijk enkel door de medewerking van het ganse personeel mogelijke gevaren opsporen. Hoe beter het personeel zich hiervan bewust is, hoe efficiënter ze werken op het terrein, legt Frank Harmegnies ons uit.
De eerste fase van de opleiding focuste op het directiecomité, een onmisbare speler bij elk bewustmakingsproces rond veiligheid en gezondheid op het werk. Tijdens de tweede fase werden zo'n zeventig leden van de hiërarchische lijn opgeleid, tevens met de nadruk op het aspect missie en verantwoordelijkheden, alsook op het aanleren van technieken voor de analyse van risico's en gevaarlijke situaties. De opleiding was zeer praktijkgericht; deelnemers moesten risicoanalyses uitvoeren op enkele situaties die reeds meermaals in het bedrijf waren voorgekomen. Van de zeventig leden van de hiërarchische lijn waren er tien vrijwilliger om een volgende opleiding te volgen die hen toeliet deel te nemen aan de derde fase van het project, namelijk de opleiding van de werknemers door deze tien vrijwilligers. Elke werknemer of arbeider kan namelijk een incident invoegen in het systeem. Dat zet meteen een geautomatiseerd proces in gang dat leidt tot de oplossing of afsluiting van het vermelde geval. Prevent begeleidde de "vrijwillige docenten" voor dit deel van de opleiding. Ze kregen verschillende lestechnieken aangeleerd, die ervoor zorgden dat de "hiërarchische aanpak" verdween en ze op een menselijke en pedagogisch verantwoorde manier de informatie konden overbrengen. Deze "menselijke factor" wordt door Johnson Matthey erkend als een te ontwikkelen element voor de veiligheid en gezondheid op het werk, meer dan andere reeds uitgewerkte aspecten zoals het technische, ergonomische, etc. De werknemers zullen dus worden opgeleid door de hiërarchische lijn in groepjes van zeven tot acht personen, in sessies van een halve werkdag.

Een positieve balans

De personen die de opleiding volgden, bleken erg tevreden over de samenwerking met Prevent. Eén van de pluspunten was de objectiviteit en de aanpassing van de voorbeelden en oefeningen aan de bedrijfscontext. Prevent besteedde veel tijd aan ontmoetingen met de directie van Johnson Matthey België, om zo precies mogelijk te begrijpen wat zij va nde opleiding verwachtten. Frank Harmegnies, die zeer aanwezig was tijdens de opleidingen, legt uit dat de opleiding ervoor heeft gezorgd dat de deelnemers snel operationeel waren.
Het aanbrengen van de kennis van de meer algemene concepten (manier van denken over een situatie, hoe bepalen wat belangrijk is in een bepaalde situatie, hoe zich baseren op feiten eerder dan emoties…) was volledig afgestemd op het gebruik van de tool AIRSWEB. De oefeningen werden voorbereid door bezoeken ter plekke, foto's van installaties, etc. opdat de opleiding zoveel mogelijk de realiteit in het bedrijf weerspiegelde.

Een advies?

Op de vraag ‘Welke advies zou je geven aan andere bedrijven zoals Johnson Matthey?’, antwoordde Frank Harmegnies dat het succes van een opleiding afhankelijk is van de goede voorbereiding en de kennis van de lesgevers van het bedrijf en het werk in het bedrijf. Onontbeerlijk is tevens het engagement van de directie voor het project. Zij moeten het personeel wijzen op het belang ervan. Zo gaf de directeur van Johnson Matthey tijdens de tweede fase van de opleiding Veiligheidscultuur bij elke sessie een twintig minuten durende inleiding waarin hij het project situeerde en zijn persoonlijke doelstellingen inzake veiligheid en preventie van arbeidsongevallen presenteerde.

Toekomstige uitdagingen?

Communicatie en informatie zijn twee andere aspecten die johnson Matthey wenst te ontwikkelen. Hoe kan je bijvoorbeeld informatie meegeven over het correct gebruik van een potentieel gevaarlijk product zonder onnodige angsten bij de gebruikers op te wekken? Hoe werk je samen met externen (andere bedrijven in de buurt, de NAVO, de luchthaven van Zaventem...) in crisissituaties, etc. Ook hier kan de expertise van Prevent inzake ontwikkeling van praktische hulpmiddelen (brochures, manieren van tewerkgaan, etc) zeer nuttig blijken.

Web site Johnson Matthey