Benzzzodiazepines, de meest gebruikte slaap- en kalmeermiddelen

Informatie voor werknemers
Slaap- en kalmeermiddelen, zoals benzodiazepines, kunnen helpen bij slaap- en angststoornissen. Maar ze kunnen ook heel wat neveneffecten teweegbrengen en het risico op verslaving is reëel. In veel gevallen is het mogelijk om medicatie, en zo ook de negatieve effecten ervan, te vermijden.
©:
preventActio 10/2019
Geactualiseerd op:

Benzodiazepines?

Benzodiazepines zijn de meest gebruikte slaap- en kalmeringsmiddelen. Benzo’s, zoals men ze ook noemt, worden dus zowel gebruikt bij slaapproblemen als bij stress- en angstproblemen. Ze komen vooral voor in pilvorm. Er bestaan verschillende soorten die elk een verschillende sterkte en werkingsduur hebben. Benzodiazepines kwamen op de markt in de jaren zestig, maar als snel werd duidelijk dat ze maar een beperkte werkzaamheid hebben en dat je er snel afhankelijk van kan worden. In de jaren negentig werd aanbevolen om ze enkel nog voor beperkte duur en in beperkte doses voor te schrijven.

Cijfers

Belgen behoren tot de grootste benzodiazepinegebruikers ter wereld. In 2022 werden in België 420 miljoen benzo's verkocht. 2,3 miljoen Belgen kregen in dat jaar een benzodiazepine voorgeschreven. Dat is meer dan in de twee voorgaande jaren (telkens 2 miljoen). Het gebruik blijft dus stijgen, ondanks de inspanningen van de overheid. Het grootste deel van het benzogebruik (54%) gebeurt door 65-plussers, gevolgd door de 45- tot 64-jarigen (32%) en de 25-44-jarigen (10%). Jongeren (15 tot 24 jaar) vormen de kleinste groep benzogebruikers, maar hun aantal stijgt zienderogen. Veel Belgen gebruiken benzodiazepines langdurig: in 2022 kreeg 30% van de gebruikers genoeg pillen voorgeschreven voor een halfjaar. Dat is alarmerend omdat het medicijnen zijn die niet helpen op lange termijn en die verslavend zijn. Doordat ze voorgeschreven worden door de huisarts, realiseren veel patiënten zich niet dat het gebruik ervan risico's inhoudt. 

Werking

Benzodiazepines vertragen de activiteit in de hersenen en het centrale zenuwstelsel. Of een middel slaapverwekkend of kalmerend werkt bij een persoon, hangt af van de dosis, hoelang het medicijn werkt en hoelang iemand het middel al slikt:

  • Eerste gebruik: klachten verminderen. De slaap verbetert en de angst- en onrustgevoelens verminderen. Maar er treedt ook sufheid op, je voelt je onverschilliger en de concentratie vermindert.
  • Dagelijks gebruik: effecten nemen af. Bij slaapmiddelen gebeurt dat al na twee weken; bij kalmeringsmiddelen is dat na acht weken. Het is niet aan te raden om elke dag een slaappil te nemen, want dan moet je al na twee weken een hogere dosis nemen om hetzelfde effect te bekomen.
  • Langdurig gebruik: bijverschijnselen kunnen optreden. De positieve effecten verdwijnen.

Upgrade jouw abonnement

Deze tekst is momenteel niet toegankelijk binnen jouw abonnementsformule. 
Ontdek onze verschillende formules.