Investeren in mens en werk

FR - NL -> Startpagina > Over Prevent > Herstructurering en gezondheid van werknemers

Herstructurering en gezondheid van werknemers

Studiedag 6 mei 2009

De afgelopen drie jaar onderging 41% van de bedrijven op de Belgische markt een of andere vorm van herstructurering. Voor 2009 verwacht 50% van de organisaties ermee geconfronteerd te worden. Vooral grote interne reorganisaties en afslankingen staan op de agenda. Hoewel het proces van herstructurering een breed en oud fenomeen is dat veel verschillende aspecten bevat, wordt dit proces door velen nog steeds gezien als een tijdelijke crisis die beperkt is tot het organisationele niveau. Herstructurering is echter veel complexer dan velen denken. Het is geen tijdelijke crisis, maar een steeds wederkerend en continu proces dat voortdurend aanpassingen vereist. De vijf belangrijkste problemen waarmee een organisatie tijdens of na een herstructurering worstelt zijn: ontevreden medewerkers (37% van de organisaties), onduidelijkheid over de visie (34%), hoger verloop en ziekteverzuim (23%), communicatielekken (20%), sociale onrust (19%) Bron cijfermateriaal: SD Workx (http://www.sd.be/site/website/be/nl/5000A/50C00C/50C10C/50C11C/10000P_090219_99).

Het concept van gezondheid in de context van herstructurering wordt meestal gehanteerd in nauwe zin, namelijk in het kader van “de gezonde organisatie” waarop de economische dimensie van wereldwijde competitie zich richt. Wat wereldwijd echter vergeten wordt, is het concept van gezondheid, zowel individueel als organisationeel, in een breder kader dan enkel de “gezonde organisatie” of het afwezig zijn van ziekte. Aspecten zoals welzijn op fysiek, emotioneel en psychosociaal vlak zijn ook belangrijke elementen om mee te nemen in dit concept. Deze bredere opvatting van gezondheid tijdens herstructureringen verwijst onder andere naar de gezondheid van degenen die verplicht werden de organisatie te verlaten na een herstructurering (‘slachtoffers’ van herstructurering) alsook degenen die aan het werk bleven in de veranderde organisatie (‘overlevenden’ van herstructurering). Daarnaast verwijst dit breder concept van gezondheid ook op de “collectieve gezondheid”, namelijk het sociaal klimaat, de samenwerkingsgeest, en de positieve relaties tussen collega’s en anderen.

De Europese projecten ‘Hires’ en ‘Hires Plus’

In het kader van ‘Progress’ (programma van de Europese Commissie ter ondersteuning van Europese beleidsmaatregelen) vonden in het verleden reeds enkele projecten plaats rond “innovatieve herstructurering”. In 2008 legde het Hires project de klemtoon op “gezondheid en herstructurering”. Een groep van Europese experten bundelde hun kennis en inzichten rond dit thema, wat resulteerde in een publicatie met wetenschappelijke literatuur, de rol van sociale actoren, tools en instrumenten rond “gezondheid en herstructurering”. Het Hires rapport leverde ook Europese beleidssuggesties aan om sociale actoren bewust te maken en te motiveren om een “gezonder” herstructureringsproces op gang te trekken in Europa.

Het Hires Plus project (2009) focust net zoals Hires op “gezondheid en herstructurering”. Binnen het project zullen de resultaten van de vorige projecten rond herstructureringen geïntegreerd worden. Het project heeft als doel om op nationaal niveau interactie te creëren tussen Europese en nationale spelers op de markt. Daarnaast worden ook de beleidssuggesties van het Hires project besproken door de nationale actoren, dit in de context van het sociaaleconomisch klimaat in België. Om deze doelstellingen te verwezenlijken zullen in de 13 deelnemende landen (België, Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Italië, Litouwen, Nederland, Roemenië, Slovenië, Spanje en Zweden) nationale conferenties of workshops georganiseerd worden.

Belgische conferentie op 6 mei 2009

In de conferentie komen nationale en internationale experten aan het woord. De Europese beleidsaanbevelingen uit het Hires project worden voorgesteld, zodat deze besproken kunnen worden in een Belgische context. Vanuit wetenschappelijke hoek wordt gekeken wat herstructureringen teweegbrengt bij de werknemers, hoe dit kan leiden tot baanonzekerheid en wat de gevolgen zijn voor de gezondheid van de werknemers. De voormiddag wordt afgesloten met een beschrijving van de wet Renault en een evaluatie van deze wet in het licht van ‘gezondheid en herstructurering’.

In de namiddag worden één Zweedse en één Belgische case gebracht. In deze cases wordt aangegeven hoe deze bedrijven aandacht schonken aan de gezondheid van hun werknemers voor, tijdens en na een herstructurering. De dag wordt afgesloten met een panelgesprek waarin de sociale partners enkele beleidsmaatregelen uit het Hires rapport bespreken en de mogelijkheden binnen de Belgische sociaaleconomische context nagaan.

Deze conferentie vindt plaats in de Federale overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg, Ernest Blerotstraat 1, 1070 Brussel, op 6 mei 2009 van 09.00u tot 16.30u
Gelieve uw aanwezigheid te bevestigen.

Programma:

09.00 Onthaal
09.30 Welkomstwoord (Christian Deneve, Directeur-Generaal Algemene Directie humanisering van de Arbeid (FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg)
09.40 Inleiding Marc De Greef, Managing director, Prevent
09.50 Les résultats du projet HIRES 2008 Claude Emmanuel Triomphe, Coordinateur du projet HIRES Plus et Directeur Europe association ASTREES, France
10.25 Overzicht van wetenschappelijk onderzoek rond gezondheid tijdens herstructureringen
Professor Hans De Witte, Hoogleraar Arbeidspsychologie, Katholieke Universiteit Leuven
11.00 Pauze
11.20 European social framework and the role of different social actors
Greg Thomson, National Development Manager/Migrant Workers, UNISON, UK
11.55 De Wet Renault: schets en evaluatie van het Belgisch wettelijk kader rond herstructurering

Michel De Gols, Directeur-Generaal Algemene Directie Individuele Arbeidsbetrekkingen (FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg)